آشنایی با سیستم خنک‌کاری یک موتور دیزل

التیام‌های یک قلب آتشین

آشنایی با سیستم خنک‌کاری یک موتور دیزل

آشنایی با سیستم خنک‌کاری یک موتور دیزل:

حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد از انرژی تولید شده در موتورهای احتراق داخلی، به کار مفید تبدیل و بقیه به صورت گرما ظاهر می‌شود.

گرمای ایجاد شده می‌تواند سبب ذوب و تغییر شکل فلزات گردد.

در عمل حدود ۶۰ درصد این گرما از طریق سیستم روانکاری موتور و گازهای خروجی از اگزوز دفع می‌شود.

به منظور کنترل دمای موتور و حفظ راندمان و افزایش عمر مفید آن سیستم خنک کننده ای برای موتورها طراحی و نصب می‌گردد تا به کمک سیال خنک کننده گرمای اضافی حذف و دفع شود.

به همین منظور مقاله آشنایی با سیستم خنک‌کاری یک موتور دیزل در تحریریه سنگین‌آنلاین تهیه شد.

لازم به ذکر است که حرارت مناسب برای کارکرد موتورها درجه حرارتی بین ۸۰ تا ۹۰ درجه سانتیگراد می‌باشد.

یک سیستم خنک کاری شامل رادیاتور– واتر پمپ– ترموستات- فیلتر آب– کولر روغن می‌باشد.

وقتی که موتور روشن می‌شود سیستم خنک کاری با کشیدن آب از محفظه پایین رادیاتور و پمپ کردن آن کار خود را آغاز می‌کند. وقتی که آب سرد باشد سوپاپ ترموستات در حالت بسته باقی مانده و از برگشتن آب به داخل رادیاتور جلوگیری می‌نماید.

در این حالت آب از لوله بای پس مستقیما به لوله خروجی رادیاتور می‌رود.

با بالا رفتن درجه حرارت، ترموستات بازشده و اجازه می‌دهد که آب به محفظه بالای رادیاتور وارد شود.

آب با عبور از لوله‌های رادیاتور و برخورد هوای دمیده شده به لوله‌ها، خنک می‌شود.

واتر پمپ آب خنک شده را مکیده و آنرا به طرف قسمت‌هایی از موتور که باید خنک شوند می‌فرستد.

هدف مقاله آشنایی با سیستم خنک‌کاری یک موتور دیزل بیان ساده و آشنایی راحت‌تر با اصول نگهداری قلب ماشین‌آلات است.

 
t آشنایی با سیستم خنک‌کاری یک موتور - 3 - موتور دیزل ولوو TAD1343GE

برنامه‌های سرویس و نگهداری سیستم خنک کننده:

برنامه‌های سرویس و نگهداری اجزاء سیستم خنک کننده موتور دیزل براساس فعالیت‌های مورد نیاز برای جلوگیری از بروز خرابی، ردیابی خرابی و فرسایش و رفع فرسایش به شرح زیر می‌باشد:

الف- فعالیت‌های مربوط به جلوگیری از بروز فرسایش:

  1. نظافت قسمت‌های خارجی رادیاتور:

قسمت‌های خارجی رادیاتور باید بعد از ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ ساعت کار مورد بازرسی قرار گرفته و درصورت نیاز به کمک آب گرم و مواد صابونی مورد شست‌وشو قرار گیرد.

بعد از شست‌وشو لازم است تا با هوای فشرده نسبت به خشک کردن رادیاتور اقدام گردد.

استفاده از بنزین و نفت جهت شست‌وشو مجاز نمی‌باشد.

در صورتی که محیط کارکرد ماشین کثیف باشد لازم است فواصل زمانی شست‌وشو کاهش یابد.

درصورتی که میزان کثیفی بدنه بیرونی رادیاتور زیاد نباشد می‌توان به وسیله یک برس پلاستیکی نرم با محلول آب و صابون بدنه را شستشو نمود تا عبور هوا از میان پره‌های رادیاتور بهتر صورت گیرد.

  1. ترمیم میزان سیال خنک کننده موجود در سیستم:

سطح سیال خنک کننده باید روزانه قبل از استارت بازدید گردیده و درصورت نیاز تا فاصله ۱۰ الی ۱۵ میلیمتر زیر درب ترمیم گردد.

لازم به ذکر است که بیشتر رادیاتورهای امروزی دارای شاخص میزان آب می‌باشند.

ریختن آب باید بعد از سرد شدن رادیاتور انجام پذیرد.

  1. نظافت محافظ پروانه و شبکه رادیاتور:

محافظ پروانه و شبکه رادیاتور را به کمک فشار آب و یا هوای فشرده تمیز نمائید.

انباشته شدن هرگونه برگ، لاشه حشرات و گل‌ولای بر روی تیغه‌های پروانه و یا بر روی شبکه رادیاتور باعث کاهش کارایی پروانه خنک کاری می‌گردد.

  1. گریسکاری پولی پروانه و هرزگرد کشش تسمه پروانه:

گریسکاری پولی پروانه و هرزگرد کشش تسمه پروانه را از ناحیه گریس خورهای موجود بر روی آنها انجام دهید.

به هر گریس خور چهار تا پنج مرتبه گریس تزریق نمائید.

بدون گریس یاتاقان‌ها گیرپاژ کرده و به دنبال آن پروانه خنک‌کاری نخواهد توانست به راحتی بچرخد.

نتیجه این کار داغ کردن موتور ماشین است.

  1. کنترل نشتی:

لازم است کنترل عدم وجود نشتی در رادیاتور، واترپمپ، شیلنگ‌ها و اتصالات لاستیکی در دوره‌های زمانی مشخص اقدام گردد.

  1. تسمه:

تسمه پروانه خنک‌کاری می‌بایست از نظر تمیزی و مناسب بودن میزان کشش مورد بازدید قرار گیرد.

در موقع بررسی تسمه پروانه باید میزان خلاصی آن کنترل و در صورت نامیزان بودن نسبت به تنظیم آن اقدام و درصورت فرسودگی تعویض گردد.

شل بودن تسمه موجب لغزش و سفت بودن بیش از حد آن باعث زیان دیدن موتور خواهد شد.

کشش تسمه را طوری تنظیم کنید که با وارد آوردن فشار شست دست به روی تسمه بین دوپولی تغییر مکان ناشی از این فشار حداکثر ۱۰ تا ۱۵ میلیمتر باشد.

ب- اندازه گیری و کنترل میزان فرسایش:

  1. درب رادیاتور:

روزانه درهنگام کنترل میزان سیال خنک کننده لازمست تا وضعیت درب رادیاتور از نظر محکم بودن و آب بندی آن مورد کنترل قرار گیرد . در رادیاتور را به آرامی نیم دور چرخانده و سپس بردارید.

وضعیت درب رادیاتور، فنر و سوپاپ آن را بررسی نموده و در صورت نیاز درب رادیاتور را تعویض نمائید.

توجه داشته باشید که درب را در حالت جوش باز نکنید.

  1. واتر پمپ:

واتر پمپ در قسمت جلوی موتور قرار گرفته و توسط یک پولی و تسمه بوسیله موتور به حرکت در می‌آید و مایع خنک کننده را از پایین رادیاتور مکیده و در اثر نیروی گریز از مرکز به داخل موتور تزریق می‌نماید. لازم است به صورت دوره ای نسبت به دمونتاژ واتر پمپ و کنترل وضعیت دنده‌ها و فیلتر اقدام گردد . تناوب توصیه شده جهت انجام این کارهر ۱۰۰۰ ساعت کارکرد موتور می‌باشد.

ج- رفع فرسایش:

  1. رسوب زدایی و نظافت سیستم خنک کننده:

سیستم خنک کننده (مسیر عبور سیال خنک کننده ) می‌بایست هرشش ماه یکبار (معمولا در فصل‌های بهار و پائیز ) با یک ترکیب تمیز کننده نظافت گردیده وسپس با آب شستشو شود.

  1. تعویض سیال خنک کننده:

ظاهر سیال خنک کننده باید شفاف و عاری از هرگونه مواد معلق و مواد حاصل از خوردگی فلزات باشد.

در غیر این صورت باید نسبت به تعویض کامل سیال خنک کننده اقدام نمود.

لازم به ذکر است که طول عمر و زمان تعویض سیال خنک کننده برحسب نوع موتور و شرایط کارکرد آن، نوع مواد بازدارنده از خوردگی در ساختار ضدیخ‌ها متفاوت می‌باشد.

زیرا سرعت مصرف این مواد شیمیایی در سیستم خنک کننده موتورها متفاوت است.

بعضی از آنها به کندی و بعضی خیلی سریع مصرف می‌شوند.

طول عمر یک سیال خنک کننده تحت تاثیر سرعت مصرف این مواد در سیستم و همچنین وجود شرایطی نظیر نفوذ مواد آلاینده مثل روغن موتور، مواد حاصل از احتراق و گرد و غبار هوا قرار می‌گیرد. از نشانه‌های فرارسیدن زمان تعویض سیال خنک کننده می‌توان به آلوده شدن سیستم خنک کننده به مواد خارجی، کف کردن و جوش آوردن موتور اشاره نمود.

  1. تعویض فیلتر:

در صورت استفاده سیستم خنک کننده از فیلتر، لازم است فیلتر مزبور هر ۵۰۰ ساعت کار تعویض گردد.

  1. شلنگ‌ها:

شلنگ‌های سیستم خنک کننده می‌بایست هر ۵۰ ساعت یکبار بازدید ودرصورت مشاهده هرگونه پوسیدگی نسبت به تعویض آنها اقدام گردد.

  1. مبدل حرارتی:

آب موجود در مبدل حرارتی بعداز هر ۵۰۰ ساعت کار لازم است از لوله‌های خروجی تخلیه شود و سپس الکترود از قسمت ورودی پمپ آب و مبدل حرارتی جدا گردد.

الکترودها را با یک فرچه سیمی تمیز و درصورت خوردگی زیاد آنها را عوض کنید.

برای تشخیص وضعیت یک الکترود آنرا محکم بر روی یک سطح بکوبید. الکترود فرسوده خواهد شکست.

سیستم خنک کننده را تخلیه، لوله‌های آب خروجی مبدل حرارتی را قطع و درپوش را بعد از هر ۱۰۰۰ ساعت بردارید و مبدل را بازرسی کنید.

درصورت جرم گرفتگی آنرا به تعمیرگاه ببرید.

t6 - آشنایی با سیستم خنک‌کاری یک موتور - 2

 

توصیه‌هایی در زمینه راهبری، سرویس و نگهداری سیستم خنک کننده:

  • در صورتی که ماشین جوش آورد، درب رادیاتور را نباید بصورت عادی باز نمود.

زیرا ممکن است بخار آب و آب جوش روی صورت شما پاشیده شود.

در این حالت مقدارزیادی پارچه برروی درب رادیاتورقرارداده و به کمک آن درب را کمی در سمت بازشدن بچرخانید تا بخار آب کاملا خارج شود و بعد به آرامی درب رادیاتور را کاملا باز نمائید.

قبل از ریختن آب اجازه بدهید تا موتور خنک شود سپس در آن آب بریزید.

بخاطر داشته باشید که ریختن آب سرد در موتوری که جوش آورده نباید انجام پذیرد، زیرا باعث ترکیدن قسمت‌های نازک می‌گردد.

  • چنانچه سیستم خنک کاری به خوبی کار نکرده و باعث سرد و گرم شدن سریع موتور گردد.

تنش‌هایی در موتور بوجود آمده که نتیجه آن ترک برداشتن سرسیلندر، مانیفولد اگزوز، سوختن واشر سر سیلندر، افزایش میزان فرسایش قطعات و بالا رفتن مصرف سوخت می‌باشد.

  • آب مورد مصرف در رادیاتور باید سختی کمی داشته باشد تا از ایجاد رسوب جلوگیری شود.

آب سخت یعنی آبی که دارای املاح کلسیم و یون منگنز باشد.

این املاح با سیلیکات و فسفات موجود در ضد یخ ترکیب شده و تشکیل مواد شیمیایی غیر محلول در آب را می‌دهند. تمایل سیلیکات و فسفات به تصعید از درون محلول با سخت تر شدن آب بیشتر و سرد و گرم شدن آب رادیاتور باعث تسریع این عمل می‌شود.

لذا توصیه می‌شود که از آب مقطر و یا آب جوشیده استفاده شود تا مواد شیمیایی غیرمحلول را کاهش دهد.

لازم به ذکر است که استفاده از آب باران باعث زنگ زدگی می‌گردد.

  • برای جلوگیری از ورود هوا به سیستم در موقع پر کردن رادیاتور به آرامی در آن آب بریزید.

  • هرگز ترموستات را از سیستم خارج نکنید.

کار کردن موتور بدون ترموستات تولید اشکالات فنی و خسارت می‌نماید.

  • در دمای کارکرد نرمال موتور دیزل، مایع خنک کننده در ون رادیاتور داغ و تحت فشار است.

رادیاتور، لوله‌های آب و بخاری ماشین حاوی آب داغ و یا بخار می‌باشند، لذا هر گونه لمس نمودن محل‌های مزبور موجب سوختگی پوست می‌گردد.

  • برای چک کردن سطح مایع رادیاتور تا سرد شدن کامل موتور صبر کنید.

درب رادیاتور را به آرامی بچرخانید تا هوا خارج شود و فشار خنثی شود.

اگر قرار است ماشین‌ها به جای سردسیر ارسال شود حتماً به اندازه کافی ضد یخ در سیستم خنک کننده بریزید و میزان ضدیخ را در طول فصل سرما چک کنید. 

  • در بازرسی‌ها چنانچه آب رادیاتور آلوده و یا کف آلود باشد، باید اقدام به تعویض آن نمود.

  • معمولا ۳۰ درصد از کل حجم سیستم خنک کننده موتور از ضد یخ و بقیه از آب مناسب پر می‌شود.

  • ضمن آن که استفاده از ضدیخ در تمام طول سال ضروری است.

کلمات کلیدی: sanginonline, sanginonline.com, mashinsangin, سنگین آنلاین، سنگین‌آنلاین، سنگین، آنلاین، ماشین سنگین، ماشین‌سنگین، ماشین، مجله، نشریه، ماهنامه، ماهنامه ماشین سنگین، مجله ماشین سنگین
امتیاز شما به این مقاله
۵/۵